Strona Główna
Szukaj
Kontakt
Mapa stronyStrona Główna » Tatry » Flora
Flora
Piętro regla dolnego wznosi się dziś przeciętnie na wysokości od 1000 do 1250m nad poziomem morza. W stosunkach naturalnych nie zniekształconych błędną gospodarką człowieka, rosły by na tym poziomie lasy mieszane z przewagą jodły i buka oraz mniejszą ilością jaworu, jesionu, cisa i modrzewia. Dziś jednak dominuje tu świerk, którym zbyt pochopnie zadrzewiono poręby i wiatrołomy po rabunkowym wyniszczeniu lasów reglowych w XIXw. Poza świerkiem występuje obecnie w zespole dolno reglowym coraz liczniej jodła, jak też gdzieniegdzie jawor i buk. Zwłaszcza w Dolinie Białego i Strążyskiej powraca dzięki korzystniejszym warunkom z naturalnego samosiewu dawny, piękny, wielogatunkowy las. Na polanach uprawiana jest gospodarka nawożonych łąk kośnych.
Piętro górnego regla, na wysokości przeciętnej od 1250 do 1550 m.n.p.n porastają niemal wyłącznie lasy świerkowe z domieszką jarzębiny. W wyższych partiach tego piętra pojawia się brzoza karpacka i limba. Pojedyncze limby można dziś spotkać w Dolinie Roztoki, Waksmundzkiej i Suchej Kasprowej. W największych skupieniach przetrwała ona jeszcze na Żabiem nad Doliną Rybiego Potoku, gdzie zwarty, stumetrowej nieraz szerokości pas limbowego lasu wyraźnie dominuje ponad górną granicą świerkowego regla. Wyżej rozciąga się piętro kosodrzewiny, a ponad nim pojawiają się hale, czyli nie nawożone łąki górskie, użytkowane dawniej na pastwiska dla owiec i niewielkiej ilości rogatego bydła.
We wszystkich tych piętrach roztacza się podziwu godne bogactwo wspaniałej flory tatrzańskiej. Roślinność górska o niezwykłej rozmaitości form, kształtów i barw jest jednym z największych czarów tego skalnego świata. Zależnie od wysokości, klimatu i rodzaju podłoża, zmienia się jej wygląd, koloryt, bujność i wzrost.
Na tej stosunkowo niewielkiej przestrzeni jaką zajmuje obszar Tatr, możemy więc obserwować zdumiewająco szybko przemianę flory w miarę wznoszenia się terenu – od bujnych lasów i łąk dolnego regla poprzez połogie łany kosodrzewiny i płaskie rozłogi hal, aż po rozrzucone płaty roślin wysokogórskiego pietra nagich skał. W odległości nieraz zaledwie kilku kilometrów można się w Tatrach przenieść z klimatu środkowoeuropejskiego lata do surowej zimy w subarktycznej tundrze.
Nie tylko jednak wysokość wpływa na zmianę górskiej szaty roślinnej. Wśród wielu różnych przyczyn odgrywa tu znaczną rolę również rodzaj jej skalnego podłoża. Wyraźnie zwłaszcza występuje różnica pomiędzy gatunkami rosnącymi na podłożu skał bogatych w wapno i skał ubogich w wapno – poza całą plejadą roślin „obojętnych”, rosnących na różnych podłożach.
Tak więc w wapiennych reglach i granitowych Tatrach wysokich spotykamy często różniące się od siebie gatunki wierzb, sasanek, pierwiosnków, dzwonków, turzyc, rogownic, boimek, goryczek, rojników i skalnic. Wyłącznie „wapienne” są np. astry, goździki, łyszczaki, obuwiki i szarotki; wyłącznie zaś „granitowe” – dzwonki alpejskie, kozłowce, goryczka kropkowana, pierwiosnek maleńki i wiele innych. Do grupy tak zwanych roślin „obojętnych” należą między innymi niektóre gatunki jasków, tojady, złotogłów i urdziki.
Spośród tego mnóstwa gatunków roślinnych największą popularnością cieszą się: krokus, lepiężnik i krzew wilczełyko w okresie przedwiośnia, po nich następnie goryczka, fiołek alpejski i pierwiosnek wyniosły na wiosnę, aster, zawilce, pełnik, złotogłów i tojady w czasie lata oraz zimowit i późniejsze gatunki goryczek u schyłku lata i jesienią. Z pośród roślin wyłącznie tatrzańskich do najbardziej znanych i do niedawna bezlitośnie tępionych należy rosnąca na wapiennych urwiskach niewielka szarotka zwana dawniej przez górali kocie łapki.
Inny obraz, pod względem szaty leśnej przedstawia natomiast południowa, słowacka strona Tatr.
Opadają one głębiej w przedgórza niż na naszym podhalu i nie mają regli z typową dla osadowych skał roślinnością. Wprost od podnóża wznoszą się w górę masywem skał krystalicznych. Nie bez wpływu też na stosunki wegetacyjne jest ich klimat o cechach raczej kontynentalnych. Z tych przyczyn południowe Tatry cechuje nieco odmienny krajobraz i bardziej jednolita szata leśna, w typie zespołu świerkowo-modrzewiowo-limbowego z niewielką domieszką sosny, a z drzew liściastych brzozy, jarzębiny i rzadko ukazującej się jodły. Buka nie ma tu wcale.
Piętro kosodrzewiny, ciągnie się od górnej granicy lasu do wysokości przeciętnie 1800m nad poziomem morza porastają je łany gęstych, splątanych, często nawet trudnych do przebycia krzewów, o elastycznych gałęziach i kiściach giętkich igieł. Kosodrzew nie jest drzewem lecz krzewem. Różni się wyraźnie charakterem wzrostu, kształtem gałęzi, szyszek i igieł od sosny zwyczajnej. Poza kosówką wyróżniają się też w tym piętrze dwa inne piękne krzewy – róża alpejska i porzeczka skalna.
Piętro halne sięga w granitowych Tatrach wysokości około 2300m nad poziomem morza, w wapiennych zaś 2150m nad poziomem morza. Kosówka, krzewiąca się niżej od wysokości nieraz 3 do 4 metrów w miarę wzniesienia karleje, dochodząc tu do kilkunastu zaledwie centymetrów.
Od tego piętra zaczyna się świat roślin wyłącznie wysokogórskich. Do roślin halnych należą specyficzne gatunki traw, wśród których pierwsze miejsce zajmuje boimka. W przeciwieństwie do niej bliźniaczka, pospolicie zwana psią trawką, nie ma żadnych wartości. Pleni się ona przeważnie na wyrębach lub halach wyjałowionych nadmiernym wypasem.
Prócz traw porasta często hale sit, zwany skuciną. Jest to drobna roślinka pleniąca się masowo na halnych i turniowych zboczach granitowych Tatr. Ona to głównie barwi w jesieni intensywną, rudą czerwienią hale i stoki górskie. Do najpiękniejszych kwiatów górskich tej strefy należy sasanka alpejska i kuklik.
W piętrach kosówki i hal leżą nad górną granicą lasu nie nawożone hale. W piętrze turniowym, sięgającym w Tatrach wysokości 2654m n.p.m., nie ma ani kosówki, ani hal. W świat roślinny reprezentują tu głównie wysokogórskie murawy bytujące w załomach nagich blokach skalnych. Aż na najwyższe szczyty wchodzą niektóre alpejskie kwiaty, jak kozłowiec, jaśminek, pierwiosnek maleńki, lepnica bezłodygowa, złocień i dzwonek alpejski.
Niezwykłą osobliwością tatrzańskiej flory są rzadkie już relikty roślinne z bardzo odległych czasów. Najstarszymi z nich są ostróżka tatrzańska i skalnica tatrzańska, pochodzące podobno z odległego o dziesiątki milionów lat trzeciorzędu. Nieporównanie młodszymi już reliktami są polodowcowe sosny i dębik ośmiopłatkowy z arktycznej flory tundrowej.
WITAMY NA STRONIE
Serdecznie Witamy na stronie po¶więconej niezwykłemu pasmu górskiemu, jakim z pewno¶ci± s± Tatry. Mamy nadzieję że pierwsza wizyta nie będzie ostatni±.
STATYSTYKI
Online: 1
Max-online: 21
Odsłon: 125946
POGODA
Zakopane
-12 °C
1023 hPa
1 km/h
Nowy Targ
-12 °C
1022 hPa
1 km/h