Strona Główna
Szukaj
Kontakt
Mapa stronyHistoria
U schyłku ery paleozoicznej w miejscu dzisiejszych Tatr wznosiły się tu, przed wielu milionami lat rozległe pasma górskie. W następstwie długotrwałych przemian góry te uległy zupełnemu zrównaniu, a jedynym śladem jaki pozostał po nich były granitowe i metamorficzne skały. Dziś te właśnie skały odsłaniają się w głównym grzbiecie Tatr.
Podczas ery mezozoicznej z niewielkimi stosunkowo przerwami na tychże terenach utrzymywało się morze. Na dnie morza powstały olbrzymie osady wapienne. Są to te skały które dziś piętrzą się groźnymi urwiskami na północnych ścianach Giewontu i Czerwonych Wierchów.
U schyłku mezozoicznej ery obszar dzisiejszych Tatr podlegał ponownie ruchom górotwórczym, w wyniku których skały osadowe zostały sfałdowane i ponasuwane na siebie w postaci ogromnych płaszczowizn. Ich czołowe fragmenty tworzą tak zwane regle.
Na początku trzeciorzędu cały sfałdowany obszar na którym dzisiaj znajdują się Tatry ponownie się wynurza, po to by wkrótce z powrotem znaleźć się pod wodą. Morze po opuszczeniu terenów pozostawiło po sobie masy osadów piaszczysto-ilastych, które tworzą dzisiaj pasmo Gubałówki, Kotlinę Nowotarską oraz całe Karpaty północne.
Odtąd właściwie zaczyna się właściwa historia naszych Tatr.
Z morza dźwignęły się one jako wysokie, kopulaste wypiętrzenie, na którego zboczach spływające wody rzeźbiły coraz głębsze bruzdy. Stały się one związkami późniejszych wielkich dolin tatrzańskich. Klimat w owych czasach był jeszcze bardzo ciepły.
Końcowa faza trzeciorzędu przynosi ze sobą stopniowe ochłodzenie. Otwiera ono w historii Tatr nowy rozdział, któremu góry te zawdzięczają swoją dzisiejszą postać. Rozdziałem tym jest okres czwartorzędowy.
W czwartorzędzie w Europie zaczęły występować olbrzymie zlodowacenie. Lądolód skandynawski nie dotarł wprawdzie do Tatr, ale z gromadzących się na ich szczytach śniegów tworzyły się lodowce, które długimi językami spływały zboczami gór. Drążyły one coraz głębiej dna dolin, tworzące strome urwiska na ich stokach, a w górnych partiach amfiteatralne kotły, okolone wieńcem skalnym turni.
U czoła języków topniejącego lodowca gromadziły się zwały głazów, przywleczonych przez spływający lód. Zaścielały one dna dolin i piętrzyły w nich poprzeczne bariery moren czołowych.
Tak więc dzisiejszą rzeźbę skalną Tatr kształtowała głównie działalność dyluwialnych lodowców i długa, tysiące lat trwająca, bezustanna erozja.
Pod wpływem tych żywiołowych procesów tworzyły się w Tatrach tak typowe dziś elementy ich wspaniałego i groźnego krajobrazu – zamknięte wałami moren i zaworami stawiarskich ścian, polodowcowe cyrki i niecki jeziorne, prostopadłe zerwy litych krzesanic, strzeliste iglice turni. Wzdłuż i w szerz skalnych stoków pożłobiły się szczeliny i bruzdy, wąskie listwy i gzymsy, pochyłe płyty, poziome i skośne półki, wklęsłe nyże, cofnięte w ścianę platformy, tarasy i galerie. W pionach ścian spękanych działaniem wiatru, słońca i mrozu, powstawały coraz liczniejsze rysy i rozpadliny, a spływające wody drążyły je w głębokie rynny, kominy i żleby. Groźne piękno skalnych amfiteatrów potęgowały przepaściste zerwy grzęd, żeber, filarów, powietrznych uskoków i eksponowanych kazalnic.
Piętra turni otoczyły kręgiem doliny tatrzańskie. Ponad ich rozległymi dnami odsłaniały się w miarę ustępujących lodów wysoko zawieszone i zamknięte skalnymi progami dolinki boczne. Podniebny teatr skalny wysokogórskiej przyrody ma więc swoją czarodziejską scenę, rampy moren, kulisy filarów, krzesanych ścian, loże wiszących doli. Nawet kurtyny mgieł…
Z nastaniem młodszego okresu czwartorzędu, zwanego holocenem, klimat polodowcowego optimum osiągnął na naszych ziemiach średnią temperaturę roczną prawie o 22stopnieC wyższą od obecnej. Górna granica lasów w naszych Tatrach rozciągała się wówczas przeciętnie na poziomie około 1900m nad poziomem morza. Na Kasprowym Wierchu rósł świerkowy las. W niższych regionach panowały dęby, buki, jawory, jesiony, wiązy i klony, wyżej świerk, a ponad nim aż po piętro halne łany kosodrzewiny.
Wraz z potworną falą oziębienia, w czasie ostatnich kilku tysięcy lat, formowały się z wolna współczesne już naszej dobie piętra roślinnego układu na północnych i wschodnich stokach Tatr.
WITAMY NA STRONIE
Serdecznie Witamy na stronie po¶więconej niezwykłemu pasmu górskiemu, jakim z pewno¶ci± s± Tatry. Mamy nadzieję że pierwsza wizyta nie będzie ostatni±.
STATYSTYKI
Online: 2
Max-online: 21
Odsłon: 125928
POGODA
Zakopane
-10 °C
1021 hPa
8 km/h
Nowy Targ
-10 °C
1023 hPa
0 km/h